Elk jaar overlijden er in Nederland gemiddeld zeven mensen door de bliksem. Er zijn honderden gewonden. Als je geluk hebt blijft het bij lichte of zware spierkrampen die gauw weer over zijn. Minder leuk - maar vaak voorkomend - zijn verbrandingen. Het is dus belangrijk om je tegen de bliksem te beschermen.

verwondingen aan de benen door bliksem


Hoe ontstaat onweer ?

Vaak hoor je op het weerbericht de aankondiging: "... buien met hagel en onweer ..." Het ontstaan van onweer heeft veel met het ontstaan van hagel te maken.

Als de vochtige lucht heel snel opstijgt, vormen zich ijskristallen of hagel. Soms groeit de onweerswolk zo hoog dat er ook een verschil in elektrische lading ontstaat. Dan is het showtime voor de bliksem. Dat is niets anders dan een enorme, elektrische vonk of ontlading.

Opdracht 22

Er is een verband tussen elektrische spanning, stroomsterkte en weerstand. Schrijf dit verband als formule op.



De bliksem

een felle bliksem in de Ardennen / Luxemburg

Bij ons onderzoek naar de bliksem kun je gebruik maken van de Wikipedia-bliksemsite met veel uitleg, figuren en foto's. Je hoeft hier alleen maar terug te komen voor de opdrachten :-)

Opdracht 23 a

Leg in één zin uit
wat een bliksem is !

Opdracht 23 b

Welke lading heeft het
aardoppervlak bij een onweer ?

Opdracht 23 c

Hoe groot is de doorslagspanning van lucht ?



Lees nu het stukje over "Hoofdontlading" op de Wikipedia-site.

En bliksemkanaal is b.v. 3 km lang. Normaal heeft 3 km lucht een weerstand van vele miljarden Ohm: lucht is een hele slechte geleider.

Hiernaast zie je wat gegevens over onweer en bliksem.

Een bliksemflits duurt minder dan een milliseconde. De spanning bij een bliksem kan meer dan 10.000.000 Volt zijn. De stroomsterkte loopt op tot 100.000 A. De temperatuur in een bliksem is ca. 30.000 °C.


Opdracht 24 a

Hoe noemt men een slechte elektrische geleider ?

Opdracht 24 b

Bereken de weerstand van de lucht in een bliksemkanaal.



We gaan straks kijken hoe we ons tegen bliksems kunnen beschermen. Kan dat wel, trouwens ? Maar eerst FF wat flitsende foto's doorspitten ...!



Veiligheid bij onweer

Nu wordt het echt spannend: wat doe je bij onweer, en tegen de bliksem ?
Een andere bliksemsite helpt ons weer wat verder. Ook bij zowerkt.nl staat goede informatie.

Opdracht 25

Wat moet je volgens deze informatie nooit doen bij onweer ?



Heel vaak wordt de auto genoemd als veilige schuilplaats tijdens een onweer. Maar je moet niet de ramen open laten staan. Hiernaast zie je wat de bliksem dan met het interieur kan doen...

Een gesloten auto is wel veilig. Kijk ook eens bij bliksem.nl; in het 'Archief' staat een stukje over 'De auto tijdens onweer'.



Opdracht 26 a

Hoe heet de kooi waarin elk vogeltje veilig is bij onweer ?

Opdracht 26 b

Waarom ben je bij onweer in een vliegtuig veilig ?


Soms kun je niet in een auto of gebouw gaan zitten. Dan wordt een houding aanbevolen zoals op de foto hiernaast .

Opdracht 27 a

Opdracht 27 b

Bij welk soort voorwerpen kun je tijdens onweer beter uit de buurt blijven ? Hoe lang duurt het tot je van een bliksem op 7 km afstand de donder hoort ?


Op de foto hiernaast zie je hoe de bliksem inslaat in een hoog gebouw. Dat hoeft niet te betekenen dat er een ramp gebeurt, of dat de bewoners onveilig zijn.

De bliksem slaat vaak in op het hoogste punt van een gebouw. Daarom staat daar een bliksemafleider.

Opdracht 28

Zoek op en leg uit hoe een bliksemafleider werkt.



... en dan nog wat vuurwerk ...



naar boven